| INHOUD VAN DUINKERKEN |
| SPECIAAL |
| TEKSTEN |
| AUTEURS |
| INTERVIEWS |
| BRAABANS |
| HOME |
Anton van Duinkerken
Bio- en
bibliografie
|
Uit: Winkler Prins Lexicon van de Nederlandse Letterkunde (1986) Duinkerken, Anton van, pseudoniem van Wilhelmus Johannes Maria Antonius Asselbergs (Bergen op Zoom 2 januari 1903 - Nijmegen 27 juli 1968), had door zijn publicaties maar ook als boeiend spreker en geestig improvisator, een belangrijk aandeel in de definitieve emancipatie van het rooms-katholieke volksdeel in nederland; tevens speelde hij een grote rol in de toenemende culturele samenwerking van Nederland en Vlaanderen. Asselbergs studeerde aanvankelijk voor priester, doch wijdde zich weldra geheel aan literair werk. Hij werd in 1929 letterkundig redacteur van het dagblad De Tijd te Amsterdam, in 1937 doctor honoris causa van Leuven, in 1940 bijzonder hoogleraar in de Vondelwetenschap te Leiden en in 1952 gewoon hoogleraar in de letterkunde te Nijmegen. Door zijn veelzijdige begaafdheid en kritisch-polemische stijl behoorde Van Duinkerken al vroeg tot de leidende figuren van de rooms-katholieke jongerenbeweging rondom het maandblad De Gemeenschap. Toen sommige vrienden zich ontwikkelden in fascistische richting, koos hij onvoorwaardelijk voor de democratie. Tijdens de oorlog was hij enige maanden gijzelaar in St.-Michielsgestel. Zijn zeer omvangrijk werk omvat gedichten, kritieken, essays, cultuurhistorische beschouwingen en literair-historische studies. In zijn poëzie, die uiteenloopt van verliefd tot hekelend, van vroom tot joviaal, spreekt zijn bewogenheid zich uit inn eenvoudige vorm: Lyrisch labyrinth (1930); Hart van Brabant (1936). In zijn kritisch werk toetste hij binnen- en buitenlandse publicaties aan de normen van een ruim katholicisme: Twintig tijdgenooten (1934). In zijn essays verdedigde hij zijn christelijke waarden en waarheden tegen de aanvallen van vitalisme en onkerkelijk humanisme: Hedendaagse ketterijen (1929). In zijn cultuurhistorische beschouwingen toonde hij de grote geestelijke stromingen en samenhangen van de westerse cultuur: Verscheurde christenheid (1937). De naoorlogse situatie en zijn universitaire taak hebben het historiserend element in hem versterkt en de apologetische toon verminderd. Zijn ontwikkelingsgang blijkt duidelijk, als men de sterk herschreven drie delen Verzamelde geschriften (1963) met de oorspronkelijke teksten vergelijkt. Van Duinkerken ontving in 1960 de Constantijn Huygensprijs en voor zijn essayistisch werk werd hem de P.C. Hooftprijs 1966 toegekend. WERK. (behalve de genoemde): Poëzie: Onder Gods ogen (1927): Het wereldorgel (1931); Verzen op Kerstmis (1941): Drie balladen (1945. onder pseud. Andries van Doorn); Verzen uit St-Michielsgestel (1946); Tobias met den engel (1946); Het vierenswaardig wonder (1946); Odysseus' hartsgeheim (1947); Proza: Ik ravenzwarte (1928; novelle); Verdediging van carnaval (1928); Achter de vuurlijn (1930); Katholiek verzet (1932); Dichters der Contra-Reformatie (1932: bloeml. met inl.); Welaan dan beminde geloovigen (1933); Dichters der middeleeuwen (1935; bloeml. met inl.); De menschen hebben hun gebreken (1935); Twee vierkante meter (1938); Dichters der emancipatie (1939; bloeml. met inl.); Legende van den tijd (1941); Nederlandsche vormen van den nieuwen tijd (1941); Ascese der schoonheid (1942); St. Bernard (1943; bloeml.); Het tweede plan (1946); Wereldhistorie per post (1946; bloeml.); Waarom ik zo denk (1947); Begrip van Rome (1948); Antoon Coolen (1949); Mensen en meningen (1951); G. Gezelle (1958); Vlamingen (1960); Brabantse herinn. (1964; autobiogr.); Gorter, Marsman, Ter Braak (1967). LIT.P.Brachin, A. van Duinkerken (1961; met bibl.); Brabantia, speciaal nummer (1963); Th. Kroon, Anton van Duinkerken 1903-1968 (1983); A. Roes. Een schaduw die verschuift: leven en werk van de jonge Anton van Duinkerken (1984); H. Scholten, in: Dietsche Warande en Belfort (1985). Onderstaand bibliografisch overzicht is afkomstig uit het Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 1968-1969 Het is vrijwel ondoenlijk binnen dit kader een volledig overzicht te geven van het gehele oeuvre van Asselbergs/Van Duinkerken. De onderstaande keuzelijst beperkt zich daarom tot vermelding van eerste drukken. Vertalingen uit of in een vreemde taal zijn in beginsel niet vermeld. De titels, waarachter een asterisk (*) staat, zijn door Asselbergs in samenwerking met anderen gemaakt. Publicaties die onder de eigen naam zijn verschenen zijn als zodanig onderscheiden door een letter (A) achter de titel. Voor een bibliografisch overzicht van het oeuvre van Asselbergs voor zover als monografie verschenen, wordt de lezer verwezen naar de losbladig verschijnende lijst van Afzonderlijk verschenen werken van het Nederlands Letterkundig Museum en het Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven, waaraan het onderstaande grotendeels is ontleend.
Anton van Duinkerken heeft zijn medewerking verleend aan, of is als redacteur opgetreden van een groot aantal tijdschriften. Hier worden in het bijzonder vermeld:
|