Brabants Licht - Jan-Joseph Stok
Winnaar Canon-prijs 2006

Hij werd 27 jaar geleden geboren in Tilburg en komt er nog wel eens op familiebezoek. Maar voor de rest is Jan-Joseph Stok toch vooral een kosmopoliet die opereert vanuit Londen waar hij de master-opleiding fotografie volgt aan het London College of Communication.
Hij fotografeert net zo goed zwemmende en bierdrinkende toeristen in IJsland als vluchtelingen in  Georgië, maar het is vooral in Afrika dat hij graag werkt.  Daar, in Oeganda, maakte hij ook een serie foto's van kinderen in opvanghuizen die voor hem een belangrijke deur openzette. Na tevergeefse pogingen de serie gepubliceerd te krijgen, stuurde hij de foto's in naar de Zilveren Camera en won  prompt de Canon-prijs voor de beste jonge fotograaf. Naar aanleiding daarvan had hij een interview met Frits Baarda (De Journalist, 14-4-06: ‘Jan-Joseph Stok Activist met camera’) en vertelde ondermeer over de conflicten met zijn ouders en de tijd die hij ‘ter opvoeding’ door had moeten brengen op het Afrikaanse eiland Mauritius. In dat verband merkte hij op: ‘Mijn verleden zegt me iets over de manier waarop ik nu fotografeer. Ik voel een enorme energie, zoek met mijn camera vergeten conflicten en mensen over wie ik wil vertellen. Mensen, met wie ik soms de pijn kan delen’. En ook vertelde hij hoezeer hij zich thuis voelt in Afrika: ‘Daar heb ik unieke ontmoetingen, ook met straatkinderen. Het zijn overlevers, net als ik. In Afrika bestaan ook sterke familiebanden. Ik voel me erin opgenomen, voor het eerst’.
Stok werkt niet alleen in zwart-wit - de klassieke ‘kleur’ van de documentaire fotografie - maar ook in kleur. Op beide terreinen laat hij sterke foto’s zien die tegelijk nieuwsgierig maken naar nieuw werk. De jury van de Zilveren Camera had dus lof voor Stok maar vond wel dat hij wat meer in eigen land actief zou mogen worden. Of die kritiek terecht is, is de vraag. Je zou ook kunnen denken dat Stok  nu eenmaal tot de internationale fotografen hoort die de hele wereld als hun werkterrein beschouwen en die daar het best tot hun recht komen. Maar wie weet. Want blijkens het interview is hij van plan meer Nederlandse onderwerpen aan te pakken en zich ook na zijn studie te vestigen in Amsterdam.
Voor Brabants Licht selecteerde ik 20 foto’s.

  Zie ook: www.stok-foto.nl

Joep Eijkens