Ed Schilders

Hitler en Vettewinkel

Weet u wat een tref is?

Dat ons brood niet klef is!

Dit middenstandsrijm van een bakker uit Den Bosch werd ons gestuurd door Kees Roovers, en het dateert uit de Tweede Wereldoorlog. Brood was toen vaak ‘klef’, bij gebrek aan de juiste ingrediënten. Het gezin Roovers nam de proef op de som met ‘een serieuze test’: het was en bleef klef brood, ondanks de slagzin.

Toch zijn dergelijke gedichtjes blijkbaar blijven ‘hangen’. Jack Elemans stuurt een vers van een instantie (de overheid?) die toen al windenergie aan de man bracht:

Donkere nachten,

Vele klachten.

Ons overheid

Vraagt zuinigheid.

Toch zee van licht

En beurzen dicht.

De wind kost niets,

Benut zoiets!

Mia-Cornelisse-van Kampen herinnert zich een rijm uit de oorlog van een kapper in Haarlem:

Een dame is verwent

Met Molendijk’s permanent.

Niet dat ze zich door Molendijk liet verwennen, maar haar leraar Nederlands gebruikte de grammaticafout graag als voorbeeld van hoe het niet moet.

Jac Aarts wijst ons op het boek ‘Mooie vrede’ van Michel van der Plas, met enige rijmadvertenties van kort na de oorlog. Zoals:

Hoera de Vrede is weer in het land

Ik feliciteer nu elken klant

Mijn brandstof staat weer voor ieder klaar

Ik beveel mij aan voor heel de klantenschaar.

En het rijm van een ijssalon uit Amstelveen:

Wilt U den oorlog heusch vergeten,

Kom dan ijs bij Nico eten.

Ik heb enige afbeeldingen uit het boek van Van der Plas overgenomen op de website, omdat de gedichten soms te lang zijn om hier te citeren. Of omdat er een plaatje bijstaat waarop Hitler te zien is als huisschilder. De tekst luidt:

Als hij verf van Vettewinkel had gekend,

Was hij schilder gebléven.

Walter Kerkhofs schreef ons dat zijn moeder, Anneke van Himbergen, daarop een variant kende:

Als Hitler Ralston had gekend,

Was hij ‘Anstreicher’ gebleven, die vent.

Dat rijmt beter, dat is zeker.

Kent u middenstandsrijmen? Stuur ze ons per post of via e-mail leed@brabantsdagblad.nl.