Ed Schilders

Het gouden graan

Tot nu toe kregen we bijna tweehonderd middenstandsrijmen toegestuurd. De bakkers en de visboeren gaan aan de leiding met elk 15, meteen gevolgd door de slagers met 14. Vandaag het mooiste uit de bakkerij. Wat opvalt is dat daar vaak zeer serieus gedicht wordt. Eenvoudig maar doeltreffend zijn de regels van een bakker uit Amsterdam, ingezonden door Jet Quadekker:

Van Geijns brood

Maakt wangen rood.

Uit het Den Bosch van circa 1960 herinnert C.H. van Heekert zich:

De koffie is klaar

De thee is gezet

Dan Jordens brood

Als volksbanket.

Bakker Hartog uit Amsterdam maakt er pas echt werk van. Jaap Engelsman meldt ons dat hier poëzie te vinden is op de gevel, diverse bordjes, en op het pakpapier. De geveltekst luidt:

Hier maalt en bakt men, in het ochtendgloren

’t Gouden graan tot voedzaam Volkoren.

Nog dichterlijker is het pakpapier:

Wat kan een sterf’lijk mens beter wensen

Dan koren op ’t veld, brood en vrede voor alle mensen!

J.E. Westerveld-de Leeuw las rond 1940 altijd de tekst boven de deur van een bakkerswinkel in Kerkdriel:

Veel eeuwen zag ik het gouden graan

Van akker naar verbruiker gaan

En het resultaat van wat het mij bood

Ligt in drie woorden: Eet Meer Brood.

In Harderwijk zijn, als we Yvonne Tuerlings-van Strijp goed begrijpen, de volgende verzen nog steeds te lezen:

Als de burger leyt te slapen

En de boer nog doende is met gapen

Zijn wij al in de weer

Voor boer en burger en meneer.

Dat is nog eens wat anders dan:

Geen gelul

gebak van Krul

een advertentie die R. Schultz deze maand zag in een tijdschrift. De bakkersgedichten zijn in de regel dus wat langer dan de gewoonlijk tweeregelige middenstandsrijmen. Zo ook de poëzie van bakker Jongejans, eind jaren dertig, ingestuurd door Jan Kuijk:

Wil je worden groot en sterk

Altijd opgewekt aan ’t werk

Nooit meer zuchten, nooit meer klagen

Zware lasten kunnen dragen,

Weerstand bieden in alle nood?

Eet dan Jongejans roggebrood.

Volgende week de visboeren. Alle bakkersverzen zijn toegevoegd aan het totale overzicht op www.cubra.nl. Bijdragen: per brief of via e-mail leed@brabantsdagblad.nl.