Ed Schilders

Pan en visch

Ook dieren zijn soms het onderwerp van middenstandspoëzie. Uit een aquariumwinkel in Amsterdam kent René Kurpershoek het rijm:

Als uw vissen konden lopen

Gingen ze voer bij Holgen kopen.

Jack Elemans vond in een tijdschrift uit 1930 een aanbeveling voor kippenvoer:

Met voer van Das

Zou als het mogelijk was

Zelfs de haan

Aan het leggen gaan.

Marianne Dinsbach stuurde de volgende advertentietekst voor zangzaad:

Wilt gij dat uw vogels zingen

Moet gij hen best zaad bedingen.

De bijdrage van Marianne Dinsbach is afkomstig uit een prijscourant die door Jan van Liempd Mallens, haar opa, werd uitgegeven. Hij had in Schijndel een winkel, zoals we die niet meer kennen, getuige de prijscourant: ‘kruideniers- en grutterswaren, gedistilleerd, wijnen, likeuren, comestibles en verduurzaamde levensmiddelen’. Opa van Liempd dichtte er lustig op los.

Asperges in den wintertijd

Vindt men in blikken steeds bereid.

Hij legde daarbij de nadruk op traditionele verkoopargumenten. Gezondheid:

Die niet van erwten houdt

Wordt zeker nimmer oud.

En op de kleintjes letten:

Die koopt onze fijne rooktabak

Bespaart zich centen in den zak.

Veel verandert er dus niet in de middenstandsreclame, want deze verzen dateren uit 1910. Daarmee vormen ze de oudste moderne bron van middenstandsrijm die we tot nu toe kennen. Met het aanprijzen van olie in plaats van boter was Van Liempd zijn tijd (althans in Nederland) echter ver vooruit:

Onze olie, fijn voor pan en visch

Vervangt de boter op den disch.

En ook de volgende zou het nog steeds heel goed doen:

Houdt gij niet van alcohol

Doe dan ’t glas met vruchtsap vol.