Content en contant

Ed Schilders

Soms gaan middenstandsrijmen niet over producten maar over de relatie tussen winkelier en klant. De bekendste dateren uit de jaren ’30, de crisisjaren van de vorige eeuw. Tiny Jansen en Renzo Verwer stuurden het klassieke

Koop Nederlandse waar

Dan helpen wij elkaar, en even bekend is:

Wat het eigen land u biedt

Koopt dat in den vreemde niet.

Van de varianten daarop vonden we deze het leukst:

Koop in de straat

Waar Koe voor staat

(Stan Teurlings, over de Koestraat in Tilburg).

In de oorlog en kort daarna boden de rijmen vaak verontschuldigingen voor schaarste en gebrek aan kwaliteit. Zoals deze van een melkhandel:

 In oorlogstijd ons best gedaan

Al mocht het niet altijd naar wensch zijn gegaan

Hopelijk zal het nu weer beter gaan

Ook de discrete afhandeling van klachten kent zijn klassieker. Bij slager Van Oorschot in Hilvarenbeek stond hij op de nota:

Zijt gij tevreden, zegt het anderen

Zijt gij het niet, zeg het mij.

En hoewel ook ‘Wie schrijft, die blijft’ gevleugeld is geworden, ging de voorkeur meestal toch uit naar boter bij de vis. Uit 1925, schrijft Cor Vis, dateert deze wijze raad van een slager:

Borgen is vaak

Dubbel pech

De klanten kwijt

De centen weg.

En Bart de Laat herinnert zich uit de fietsenzaak van zijn ome Jan in Rosmalen:

Werkt elkander in de hand

En betaal à contant.

Zelf halen

Minder betalen

was een aansporing van slager Nozemans uit Leiden. Anders moest de slager, zo luidt de verklaring, soms wel drie keer bij de klant langs: bestelling opnemen, afleveren, en geld vangen (ingestuurd door Ed van Eeden). Slager De Rooij uit Berkel en Rodenrijs had er iets anders op bedacht, volgens C.M. van den Braak:

Stuur gerust uw kleine meid

Want ook zij krijgt kwaliteit!