Decemberlicht

Joep Eijkens

 

 

 

 

Op 8 december werd in Argument Vertoningsruimte aan de Korte Schijfstraat te Tilburg een expositie geopend onder de verraderlijk romantisch klinkende naam Decemberlicht. Het ging om de derde editie van een jaarlijks terugkerende manifestatie die bedoeld is 'om op een prikkelende en provocerende wijze een debat over de waarde van kunst, en specifieker het bewaren of vernietigen van kunst, aan te zwengelen', aldus het persbericht. 'Ditmaal wordt een geheel nieuwe formule gelanceerd: Red een kunstwerk van de vlammen door het te kopen Ė voor het bedrag dat het u waard is!' Initiatiefnemers waren ook dit jaar weer Sandra Eijkman en Hans Stevens van Argument en de kunstenaars Paul Bogaers en Arno Mertens.

Ik moet zeggen dat ik de eerste keer dat ik over het initiatief las een naar gevoel kreeg. Waarschijnlijk omdat ik het verbranden van kunst associeerde met boekenverbrandingen in het Derde Rijk - om over entartete Kunst nog te zwijgen. Maar de nieuwsgierigheid won het ditmaal van de afkeer. En zo toog ik op zondag 18 december naar Argument dat gevestigd is - helaas naar verluidt een aflopende zaak - in een mooi oud schoolgebouw. Op de speelplaats brandde bij aankomst al een gezellig vuurtje in een bescheiden korfje. Eenmaal binnen, bleek de hele expositieruimte vol te zitten met kunstenaars, potentiŽle kopers en andere belangstellenden. Aan de muur ruim 50 kunstwerken, ingebracht door zo'n 25 kunstenaars.

Eerst was er een uitvoerige gedachtenwisseling over de opzet van de avond waarbij de voors en tegens de revue passeerden. En waarbij naar mijn idee toch wel het een en ander onduidelijk bleef, zoals de vraag in hoeverre het hier om 'afdankertjes' ging die de kunstenaars misschien beter zelf weg hadden kunnen doen. Na een uur of wat brak het moment aan om de hoogste biedingen openbaar te maken. Er waren eigenlijk maar weinig kunstwerken waar niet op was geboden. Dus die zouden in elk geval verbrand worden. Maar ook kunstwerken met 'een duidelijk unfair bod' liepen dat gevaar, zo begreep ik. Gelukkig bleken de kunstenaars de geboden bedragen fair te vinden. Met uitzondering dan van die ene kunstliefhebber die naamloos aan de schandpaal werd genageld omdat hij/zij het gewaagd had 15 euro te bieden op een kunstwerk.

De gelukkige bieders werden telefonisch op de hoogte gesteld of konden - als ze aanwezig waren - meteen afrekenen en hun aankoop mee naar huis nemen. Mooi om te zien hoe sommige jonge kunstenaars op elkaars werk hadden geboden en lachend de portemonnee trokken om te betalen. Minder vrolijk, en ook een beetje vervreemdend, werd wat mij betreft de sfeer toen de kunstwerken die het niet gehaald hadden op tafels gelegd werden waar al een stemmige kerstverlichting flakkerde. Even nog brandde een discussietje los rond de vraag of lijsten en glas niet gespaard konden blijven. Maar de leiding zwichtte niet: ook die elementen gingen eraan.

En dan was het zover. Zonder veel omhaal werden de kunstwerken naar buiten gebracht en op het vuurkorfje gestapeld. Vooral de houtskooltekeningen fikten goed. Er werd druk gefotografeerd en gefilmd. En natuurlijk waren er ook grappen. "Dat doet me denken aan die reclame voor brandverzekering: 'Gelukkig hebben we de foto's nog'." De gemoedelijke en tevreden stemming kreeg overigens even een knauw toen men tot de ontdekking kwam dat een van de minder gelukkige kunstenaars zijn kunstwerk stilletjes mee had gegeven aan zijn vriendin in plaats van prijs te geven aan de vlammen...