CUBRA

INHOUD PIERRE VAN BEEK
HOME 

Pierre van Beek - Heemkunde-artikelen

 Redactie: Ben van de Pol - Foto: Archief Pierre van Beek

 

Bij opgravingen in Hilvarenbeek vondsten uit 1000 tot 700 v. Chr.

Het Nieuwsblad van het Zuiden - zaterdag 8 november 1969

 

Opgravingen Hoog Spul, Hilvarenbeek - Archief Pierre van Beek

 

Dat de prehistorische mens zich ook in de contreien van Hilvarenbeek heeft opgehouden, wisten we al. Dit is weer eens opnieuw bevestigd door de thans aldaar op het Laag Spul aan de gang zijnde opgravingen, die de volgende week hun beslag zullen hebben. Tenminste voor wat het graven betreft. Dan komt pas de studie aan de orde. En er valt weer wat te bestuderen, want bij de opgravingen heeft men een grafveld blootgelegd, dat bestaat uit een aantal ronde kringgreppels terwijl ook een aantal zg. lange bedden, gelijk die reeds vroeger te Goirle aan het daglicht kwamen, blootgelegd werd. Daarenboven kwam ook een aantal urnen te voorschijn. De vondsten stammen uit de tijd van 1000 tot 700 jaar vr Christus. Dat is uit het einde van de bronstijd en het begin van het ijzertijdperk.

In de nabijheid van het huidige terrein werd reeds in 1957 door Modderman van het Rijks Oudheidkundig Bodemonderzoek een gedeelte van een grafveld blootgelegd, waar ook urnen werden gevonden. Dat vormde toen aanleiding 't aangrenzende terrein voorlopig op de lijst van monumenten te plaatsen en dan maar een goede gelegenheid af te wachten. Die deed zich voor toen het bewuste perceel door de Ned. Heidemaatschappij ontzand zou worden voor de aanleg van 'n nieuwe weg. Nu zitten de liefhebbers van prehistorie in Hilvarenbeek niet te slapen. Zo trok dan enige tijd geleden het Instituut voor Prehistorie uit Leiden, onder leiding van drs. G.J. Verwers en diens assistent K. Friezen met de technische tekenaars D. Dekker en J. Bogerd vol verwachting aan de slag, waarbij de Ned. Heidemaatschappij voor de eerste grondverplaatsing zorgde. Eerst het grove werk met de dragline en toen het deskundige schaafwerk met de schop. Successievelijk werd een oppervlakte van 65 bij 85 vierkante meter onderzocht. De diepte van 't terrein, waar men de prehistorische nalatenschap ontdekte, varieerde nogal. Het diepste punt bleek n meter te bedragen. Duidelijk waarneembaar tekenen zich thans in het rode zand in 't nog open liggend gedeelte, waar de tekenaars zich beijveren alles nauwgezet in kaart te brengen, de zwarte kringen af.

Enige van de gevonden urnen kregen wij te zien. Het waren er van verschillende afmetingen en vorm, waarvan de grootste een hoogte had van 36 centimeter. Sommige waren voorzien van n, andere van twee oren. De meeste vertoonden allerlei lijnversieringen. n was geheel bedekt met nagelindrukken, waardoor hij dus 'n zeer ruwe buitenkant vertoonde. De meeste werden als scherven gevonden maar men bleek er aardig in geslaagd deze weer tot een hele urn samen te lijmen.

Tot de ontdekkingen behoorden 50 crematieresten: as en botjes. Zes van deze resten werden in urnen aangetroffen. Kleine al of niet versierde potjes bleken als bijzettingen gediend te hebben. Opgevallen was het grote aantal halve potten, waarvan men de juiste betekenis nog niet weet. Een rijk grafveld mag het niet heten. Sieraden ontbraken met uitzondering van zich een in een klein potje bevindende bronzen ring.

 

Teeltbedden?

Zogenaamde lange bedden werden er acht tot tien blootgelegd. Ze hadden een breedte van 3 meter en een lengte van 20 meter en waren aan de uiteinden boogvormig afgesloten. Urnen werden opgedolven zowel uit de "koppen" als uit de middenstukken van de bedden. Deze "lange bedden" hebben de deskundigen steeds voor een raadsel gesteld. Velen zijn thans echter van mening, dat men hier te maken had met teeltbedden. In de greppels heeft men nog al veel sporen van landbouwprodukten aangetroffen. Een andere belangrijke vondst was die van 2 plattegronden van huizen. Uit welke tijd die stammen, kon niet direct worden vastgesteld.

Alle materialen en gegevens gaan voorlopig naar het Instituut voor Prehistorie te Leiden, waarna er later publicaties over zullen volgen. Daarna zal de beslissing vallen welk museum de vondsten krijgt.

 

Opgravingen Hoog Spul, Hilvarenbeek - Archief Pierre van Beek

 

PIERRE VAN BEEK