INHOUD WTT
HOME

Het Woordenboek van de Tilburgse Taal wordt mede mogelijk gemaakt door

 

Het Tilburgs Alfabet (Van aajkes tt zaandkl) werd geschreven door Jace van de Ven.

Klik hier voor de letters die niet tot de officile spelling behoren:

C

Q

X

Y

 

A

B

D

E

F

G

H

I

J

K
L
M
N

O

P
R
S
T

U

V

W

Z

 

Wil Sterenborg

Een van de aardigste letters in het Tilburgs ABC is de meestal moeilijk te illustreren letter Q. Net als de C, de X, en de Y, speelt de Q officieel geen rol in de spelling van het Tilburgs, omdat de Q in de uitspraak
als K of KW klinkt: katremn (quatre-main), kiesj (quiche), kwaa (qua), Kwiernstk (Quirijnstok).
Voor de makers van ABC-boeken zijn de Q en de X altijd de lastigste letters geweest. In het historisch overzicht van dergelijk drukwerk van Jaap ter Linden vinden we bij de Q bijvoorbeeld Quikstaart (kwikstaart) en quade stier (kwade, boze stier).
Juist door dat verschil tussen spelling en uitspraak konden er met deze letters ook taalgrappen gemaakt worden. Wie deftig Tilburgs wil schrijven, schrijft dus geen kwke maar quke.
De Q is dus een Qkske, een kuukske, een koekje. Hoewel de oe in het Tilburgs meestal een oe blijft, verandert die oe meestal in een kort uitgesproken uu als het woord verkleind wordt: broek bruukske; stoep stuupke; snoep snuupke; bloem bluumke (ook blumke).

In januari 2016 stuurde Erfgoed Brabant aan al haar medewerkers een nieuwjaarsgeschenk: een doos met 'Quukskes om te delen'. De onderhavige quukskes waren van een verfijnd soort taaitaai, gebakken door de Udenhoutse bakker Robrt.

 

Foto's: Ed Schilders

 

Een ander voorbeeld van creatief gebruik van de Q vinden we op een 'social sofa' bij het Paleis raadhuis.

 

De woordspeling met het Tilburgse 'kwatsen' is hier taalkundig verantwoord: 'kwatsen' is overgenomen uit het Duitse 'quatchen'.